تبلیغات
پیرانشهر - پیرانشهر در نگاە جغرافیای تاریخی
پنجشنبه 27 اسفند 1388

پیرانشهر در نگاە جغرافیای تاریخی

   نوشته شده توسط: سیا شیر    

ایل ها

ایل مامش :
الف- سابقه ی تاریخی :
مردم ایل مامش در سرزمین کوهستانی و خوش آب و هوای میان مهاباد ، نقده و پیرانشهر زندگی می کنند . این ایل دارای سابقه ای قدیمی و از ایلهای قدرتمند منطقه محسوب شده است . این ایل در مناطق شمالی پیرانشهر و بیشتر در دشت لاجان سکنی دارند .
ایل مامش پس از شهریور ١٣٢٠ تخته قاپو و اسکان یافت. « ایل ها ، چادرنشینان و طوایف عشایری ایران – ایرج افشار سیستانی » رئیس ایل مامش تا سال ١٣٤١ شمسی ، علی آقا امیر عشایری بود که در روستای بزرگ پسوه در بخش لاجان سکونت داشت . همچنان نیز اخلاف وی با کمرنگ شدن وجه ریاست ایل را بر عهده دارند . این ایل با ایل منگور و پیران در پیرانشهر و دهبکری در سردشت و مهاباد همسایه است .
شادروان دکتر مسعود کیهان ایل مامش را در سال ١٣١١ شمسی ١٥٠٠ خانوار تخمین زده است . کتاب ایرانشهر در سال ١٣٤٢ شمسی ٩٥٠ خانوار و مردوخ کردستانی در سال ١٣٥١ جمعیت آن را حدود ١٥٠٠ خانوار ذکر کرده اند . « ایرانشهر جلد اول ص١٢٢ – تاریخ مردوخ جلد اول ص ١١١» با اینکه ایل مامش سازمان نخستین آن تغییر یافته هنوز هم تا اندازه ای قدرت و نفوذ رئیس ایل پابرجاست برخی از اختلافات جزئی توسط رئیس ایل به صورت کدخدامنشی حل و فصل می شود ، ولی در مورد اختلافات بزرگ به دستگاههای دولتی و مراجع قانونی مراجعه می کنند . بسیاری از امور مربوط به ایل پلیش از اجرا باید از نظر رئیس ایل بگذرد و سپس به مرحله ی اجرا در آید . آداب و رسوم ایل مامش مانند سایر مردم منطقه و از لحاظ اقتصادی نیز بیشتر وابسته به کشاورزی و دامدار ی هستند .

ایل پیران :
این ایل که در حدود سال ١٢٨٠ ه . ش به منطقه پیرانشهر آمدند بیشتر در جنوب و غرب این شهر اقامت گزیدند و در مرز عراق سکونت دارند جمعیت این ایل بعد از ساکن شدن ٦٥٠ خانوار تخمین زده شده است . این ایل تخته قاپو شده ابتدا در کهنه لاجان سکنی گزیدند . این ایل با منگورها و مامش ها و دهبکری در ارتباط مستقیم هستند . در سال ١٣٤٩ به دلیل اهمیت این ایل نام قدیم شهر خانه به پیرانشهر تغییر یافت .
آنها بیشتر از راعت گندم ، جو ، چغندر و توتون و .. امرار معاش می کردند و در زمستان اغنام و احشام خود را به حدود کوه سران می بردند . صنایع دستی ایشان را شال بافی دانسته اند . مردم ایل پیران پیرو دین مبین اسلام و مذهب سنی شافعی هستند . آئین ها ، ویژگیهای قومی و سایر مراسم مردم این ایل همانند مراسم ایل مامش است .

ایل منگور :
این ایل که از با سابقه ترین ایلهای منطقه می باشد . آثار و اشیاء عتیقه کشف شده و شیوه ی زندگی در محدوده ی جنوبی شهر پیرانشهر و در روستاهای واقع بین دره و رودخانه ی بادیناوه و کوههای وزنه واقع شده اند . منگورها که در منطقه مهاباد نیز ساکن هستند شش طایفه ی عمده دارند که عبارتند از : امان ، شم ( شمع ) ، زرین ، خدر، مروت و زین . منگورها از لحاظ خصوصیات جسمانی چون رنگ مو و چشم تا حدودی با سایر کردها فرق می کنند .

جمعیت این ایل را در سال ١٢٧١ هجری ٥٠٠٠ خانوار و در سال ١٣٤٢ ه . ش ١٥٠٠ خانوار دانسته اند . « میر نیا ص ١٢٨ » طبق یادداشتهای دمورگان در ١٥ اکتبر ١٨٩٠ منگورها سالیانه ٥٠٠ تومام معادل ٣٥٠٠ فرانک مالیات به صندوق حاکم ساوجبلاغ پرداخت می کردند . جمع آوری و پرداخت مالیات توسط رئیس ایل صورت می گرفت . در آن زمان بعد از شورش حمزه آقا منگور و شیخ عبیدالله نهری و کشته شدن حمزه آقا و لغو حکم ریاست با پسر آقا پسر حمزه آقا ، کاک اولا آغا ( عبدالله آقا) به ریاست ایل منگور انتخاب شد .
اگر رئیس ایل مالیات را پرداخت نکند سربازان ایرانی به ایل هجوم می آوردند و کوچ نشین ها به کوههای مرزی فرار می کردند . به همین ترتیب بسیاری از ایلات به ترکیه رفته و هرگز باز نگشته اند . رئیس ایل منگور زمستانها در بادیناوه و بعد از بنا نهادن ده تیرکش در سال ١٨٨٨ در آنجا ساکن بود . در منابع تاریخی ییلاق آنها را گده ، لسیو و کاکن ذکر کرده اند .

امرار معاش ایشان از گله داری و کشت چغندر ، توتون ، گندم ، جو و سایر حبوبات است . « تحقیقات غرب ایران – ژاگ دمورگان » منگورها از لحاظ خصوصیات جسمانی بیشتر دارای چشمان آبی و موهای بور می باشند . آداب و رسوم ایشان نیز مانند سایر اکراد است . همچنین ایشان نیز اکثرا پیرو دین اسلام و مذهب سنی شافعی هستند .

جاذبه های گردشگری ، ابنیه ی تاریخی

طبیعت بکر و کوهستانی پیرانشهر فرصت مناسبی برای بازدید مناطق زیبای طبیعی این شهرستان را در اختیار مردم مناطق دیگر فراهم آورده است .
گردشگاه طبیعی پردانان واقع در جاده پیرانشهر ـ سردشت و سواحل رودخانه های زاب لاون و بادین آباد ، عرصه های جنگلی ، آبشارهای کوچک اما جذاب و زاد بوم های عشایری همچنین وجود کوههای قندیل و حاجی ابراهیم با ار تفاع بیش ار ٣٥٠٠ متر از جمله مهم ترین جاذبه های طبیعی پیرانشهر برای جذب مسافرین است . بازارچه های لوازم خانگی ، صوت و تصویری ، البسه های لوکس با قیمت های مناسب بعنوان مراکز تجاری هر روز شاهد خریدارانی است که به سطح شهر رونق بخشیده اند .

آثار باستانی شهرستان پیرانشهر عبارتند از : ـ قه لاتی شای : قه لات در کردی به معنی قلعه و شا همان شاه و ی نسبت است . تپه ای قدیمی متعلق به دوره ی ساسانیان در آبادی قدیمی پسوه در بخش لاجان و حدود 24 کیلومتری شرق پیرانشهر . ـ قه لات جلدیان : قلعه ای در روستای جلدیان بر سر راه جاده ی اشنویه .

ـ قه لات شین آباد :
تپه ای در روستای شین آباد در دو کیلومتری جنوب شهر واقع است. ـ تپه گرد آشوان : واقع در ر وستایی به همین نام در منطقه لاجان. ـ گورستان زرگتن :
در دامنه کوههای مشرف بر پیرانشهر و به نام روستای قدیم زرگتن که الان جزیی از شهر می باشد.

مکان های دیدنی و تاریخی و یا جاذبه های طبیعی دارای آثار باستانی و مکان های دیدنی بسیاری می باشند که متاسفانه مطالعات در خوری در این مورد نشده است زیرا آثار مکشوفه تاریخی بسیار در منطقه گواه مدعای قدیمی بودن آن است

وضعیت اقتصادی

١ ـ ١. بازارچه مرزی پیرانشهر با مسافت پنج کیلومتری از خاک عراق ، دارای بازارچه رسمی مرزی به نام حاج عمران می باشد. صادرات و واردات بازرگانی از طریق این بازارچه به عنوان یکی از بزرگترین منبع د رآمد استان و شهرستان می باشد.

٢ ـ ١ . صنایع و معادن پیرانشهر با توجه به موقعیت حغرافیایی و سیاسی تا بحال شاهد رشد چشمگیر تولیدات صنعتی نبوده است . این در حالیست که از لحاظ طبیعی دارای پتانسیل های بیشماری می باشد که با گسترش صنایع توان استفاده و شکوفایی دارند .
پیرانشهر دارای یک کارخانه ی قند می باشد که از طریق وزارت صنایع در ٥ کیلومتری پیرانشهر بر سر راه نقده و در روستای رزگاری ، در سال ١٣٤٧ ه توسط شرکتی بلژیکی احداث شد . این کارخانه طی جهار دهه فعالیت با استفاده از توانمندیهای موجود توسعه بخش های مختلف را شاهد بوده است .

کارخانه قند با دریافت چغندر قند از کشاورزان از آن موادی چون شکر سفید و الکل طبی و تفاله خشک تولید می نماید . کارخانه قند پیرانشهر در سال گذشته با جذب ٣٦٥ هزار تن چغندر قند ، مقام دوم بیشترین چغندر تحویلی را در کشور کسب کرده است .
این کارخانه در بهبود وضعیت معیشتی مردم از طریق بکارگیری تعدادی زیادی کارگر و کارمند در امور اداری و ... و کارگاههایی چون تولید ادوات کشاورزی ، صنایع چوبی و ... نیز در سطح پیرانشهر فعالیت می کنند که تولیدشان محدود است و در سالهای اخیر با توجه به گسترش طرح های صنعتی و حمایت دولت از صاحبان صنایع شهرک صنعتی پیرانشهر روندی رو به رشد را طی می کند . واگذاری ایجاد طرح های جدید تولیدی گامی موثر در جهت بهبود وضعیت اقتصادی مردم و کم رنگ شدن فضا و دید امنیتی حاکم بر مناطق مرزی خصوصا شهرهای محروم استان آ.غ است . بافت قالی ، جاجیم و شال از تولیدات و صنایع دینی عمدتا مردم روستا نشین است که روندی رو به فنا دارد .

٣ ـ ١ . معادن : با در نظر گرفتن طبیعت بکر و دست نخورده ی پیرانشهرو علم به کوهستانی بودن این منطقه و نقش کوهها در بروز معادن سنگ ، پیرانشهر دارای معادن غنی سنگ می باشد . بیش از ٨٠ درصد معادن سنگ های گرانیت آذربایجان غربی در این شهرستان واقع شده اند . این شهر با داشتن ٦٥ معدن گرانیت و تولید سالانه ٣٠٠ هزار تن سنگ گرانیت یکی از قطب های مهم کشور در تولید سنگ گرانیت به شمار می رود .
سنگ های تزئینی معادن پیرانشهر به طور عمده گرانیت رنگی با کیفیت بی نظیر در ایران ، یکی از بزرگترین اقلام صادرات استان را تشکیل می دهد . علاوه بر گرانیت معادن سنگ مرمر نیز به تعداد زیاد وجود دارند . متاسفانه بسیاری از این معادن بعلت هایی چون هزینه گزاف ، امنیت و مشکلات ثبتی بهره برداری نشده اند . معادن سنگ نیز در فراهم آوردن فرصت شغلی و درآمد مناسب سهمی بسزا برای مردم پیرانشهر داشته اند . علاوه بر معادن سنگ عرصه های جنگلی پیرانشهر مزینه ی مناسبی بر ای تولید چوب و الوار می باشند .

٤ ـ ١. کشاورزی : زمین های قابل کشت و دشت های وسیع ، آب نسبتا زیاد و بارور بودن زمین ها باعث شده است که بیشتر مردم شهرستان پیرانشهر در زمینه ی کشاورزی کسب روزی کنند . آب کشاورزی از چشمه ها ، رودخانه ها و چاه تامین می شود . محصولاتی چون گندم ، جو ، چغندر ، قند ، نخود ، آفتابگردان و محصولات باغی چون گردو ، سیب ، توت ، انگور و ... کشت غالب در منطقه می باشند . استفاده از ادوات و ماشین های کشاورزی در کشاورزی این منطقه معمول می باشد . درآمد نسبتا مناسب کشاورزی باعث شده که اغلب مردم آنرا بعنوان شغل اول یا دوم اختیار کنند .

٥ ـ ١ . دامداری : درروستاهای شهرستان دامداری در دو سطح خرد و کلان صورت می گیرد . بیشتر کشاورزان تعدادی دام را برای پرورش یا مصرف خانگی نگه داری می کنند و یا در جاهایی که موقعیت برای کشاورزی مناسب نیست دامداری در درجه اول کاری قرار می گیرد . دامداری دو نوع خانگی و صنعتی دارد . دامداران خانگی اگر صاحب احشام زیادی باشند ییلاق می کنند که اصطلاحا آنرا هه وار می گویند.

علل پیشرفت

پیرانشهر از جمله شهرهایی است که در مدت زمان کوتاهی شاهد پیشرفت چشم گیری بوده است . این پیشرفت در زمینه های گوناگون جمعیتی ، جغرافیایی و تا حدی رفاهی بوده است . علل پیشرفت این شهرستان عبارتند از :

١ - موقع نظامی : این شهر بعلت موقعیت جغرافیایی ، از ٢٨ شهریور ١٣٢٧ ه.ش در جریان هجوم ارتش شوروی به ایران واحدهایی از لشکر رضائیه ارومیه در شمال روستای زرگتن استقرار یافت . به دلیل موقعیت سوق الجیشی خاص منطقه و نزدیکی به مرز دو پادگان دیگر جلدیان و پسوه نیز در آن احداث شد . تقویت نظامی پیرانشهر آنرا در زمره ی قدرتمند ترین شهرهای مرزی کشور قرار داده است . بعد از انقلاب بهمن 1357 و نیز بعلت امنیتی بودن منطقه بعد نظامی این شهر باز هم تقویت شد . وجود سه پادگان عظیم نظامی و پاسگاههای متعدد باعث روی آوردن جمعیت زیاد نظامیان و به طبع آن تاثیرگذاری در وضعیت و بافت شهر شده است .

٢ - وضع ارتباطی : پیرانشهر از جانب غربی به کشور عراق محدود است پیرانشهر در وجود مبادلات تجاری عظیم با کشور عراق نقش تاثیر گذاری دارد . صادرات و واردات این شهرستان از راه بازارچه مرزی تمرچین صورت می گیرد .
البته برغم وجود این بازارچه ی رسمی از راههای غیر قانونی نیز تجارت حاصل می شود . وجود بازارچه های اقلام خارجی در داخل شهر باعث گسترش روند مسافرت به این شهر و بالا بودن داد و ستد و در نتیجه فراهم آمدم وضعیت مناسب شغلی و در آمد مناسب است . پیامد این موقعیت ارتباطی مسئولین را برای پیشرفت به چاره اندیشی واداشته است .

٣ - وضع اقتصادی : قرار گرفتن در سر حدات ایران با عراق و مهیا بودن محیط برای تجارت ، فراهم بودن فرصت بیشتر برای کارهای خدماتی و همچنین وجود معادن طبیعی و زمین های مناسب شود در توسعه فیزیکی و کیفی محیط شهرستان و به نسبت بهبود معیشتی مردم نقش انکار نشدنی دارند .


buy cialis online cheap
جمعه 16 آذر 1397 03:24 ب.ظ

You've made your point.
safe dosage for cialis cialis online napol try it no rx cialis import cialis fast cialis online cialis venta a domicilio cialis 20 mg effectiveness preis cialis 20mg schweiz cialis generico en mexico cialis daily new zealand
buy cialis without a doctor's prescription
پنجشنبه 15 آذر 1397 08:21 ب.ظ

Wow many of valuable data!
venta cialis en espaa venta cialis en espaa cialis 5 mg effetti collateral female cialis no prescription cialis per paypa viagra vs cialis vs levitra low cost cialis 20mg legalidad de comprar cialis cialis canada on line cialis 20 mg cut in half
buy tadalafil pills
پنجشنبه 15 آذر 1397 12:49 ق.ظ

Nicely put, Thank you!
enter site natural cialis cialis for sale cialis vs viagra cialis australia org cialis wir preise price cialis best how do cialis pills work cialis daily canadian drugs generic cialis canadian discount cialis
Cialis pills
چهارشنبه 14 آذر 1397 08:43 ق.ظ

You said it very well.!
cialis 100mg suppliers cipla cialis online cialis free trial cialis pas cher paris chinese cialis 50 mg cialis generico postepay cialis baratos compran uk tadalafil 5mg brand cialis nl cialis 20 mg best price
Cialis online
سه شنبه 13 آذر 1397 09:09 ب.ظ

You suggested that really well!
cialis qualitat cialis purchasing only here cialis pills acquisto online cialis rx cialis para comprar chinese cialis 50 mg only best offers cialis use generic cialis with dapoxetine side effects of cialis enter site 20 mg cialis cost
Buy generic cialis
سه شنبه 13 آذر 1397 10:19 ق.ظ

Nicely put. Regards.
cialis generico en mexico generic cialis tadalafil prix cialis once a da cialis 20 mg effectiveness cialis online cialis generico in farmacia cialis generic availability cialis vs viagra buy cialis sample pack cialis usa cost
Cialis online
دوشنبه 12 آذر 1397 10:33 ب.ظ

You actually suggested this well!
precios de cialis generico tadalafil cialis prices in england low cost cialis 20mg prix de cialis cialis coupons cialis coupons canadian drugs generic cialis overnight cialis tadalafil achat cialis en suisse
buy cialis online
دوشنبه 12 آذر 1397 09:48 ق.ظ

You reported that really well.
non 5 mg cialis generici generic cialis at the pharmacy 5 mg cialis pharmacie en ligne cialis for bph cialis generique 5 mg generic cialis with dapoxetine buy cialis online legal usa cialis online preis cialis 20mg schweiz acquisto online cialis
Cialis prices
یکشنبه 11 آذر 1397 10:00 ب.ظ

Effectively spoken indeed! .
we use it 50 mg cialis dose cialis daily reviews buy cialis online cheapest venta de cialis canada generic cialis pro walgreens price for cialis usa cialis online cialis generico lilly low dose cialis blood pressure tesco price cialis
Generic cialis
یکشنبه 11 آذر 1397 09:09 ق.ظ

Nicely put, Thanks a lot.
buying cialis in colombia viagra vs cialis cialis 5 mg we like it cialis soft gel cialis daily cialis daily generic cialis levitra cialis e hiv cialis generika recommended site cialis kanada
Cialis canada
شنبه 10 آذر 1397 10:11 ب.ظ

Wow a good deal of excellent tips.
buy brand cialis cheap try it no rx cialis cialis cuantos mg hay cialis 20 mg best price buying cialis in colombia cialis therapie cialis baratos compran uk enter site 20 mg cialis cost costo in farmacia cialis dose size of cialis
buy cialis without a doctor's prescription
شنبه 10 آذر 1397 08:55 ق.ظ

You said it very well.!
prices for cialis 50mg overnight cialis tadalafil generico cialis mexico prescription doctor cialis cialis 5 mg funziona cialis rezeptfrei cialis tablets for sale cialis 20 mg cost enter site natural cialis cialis online nederland
buy cialis cheap
جمعه 9 آذر 1397 09:40 ب.ظ

You have made your point pretty well..
cialis qualitat warnings for cialis cialis 05 are there generic cialis tesco price cialis cialis in sconto how does cialis work tesco price cialis acheter cialis kamagra cialis 5 mg para diabeticos
Cialis canada
جمعه 9 آذر 1397 09:44 ق.ظ

You actually expressed this well!
online cialis tesco price cialis cialis price in bangalore tadalafil tablets sialis cialis 100 mg 30 tablet cialis vs viagra link for you cialis price cialis preise schweiz acquistare cialis internet
buy cialis online
پنجشنبه 8 آذر 1397 10:43 ب.ظ

Nicely put, Many thanks!
buying cialis on internet cialis lowest price buy cheap cialis in uk effetti del cialis cialis sicuro in linea cialis uk next day cialis uk next day cialis in sconto we like it cialis soft gel what is cialis
Cialis canada
پنجشنبه 8 آذر 1397 11:15 ق.ظ

Kudos. Helpful information!
cialis generico postepay cialis generic tesco price cialis cialis preise schweiz cialis herbs cialis lowest price only best offers cialis use generic cialis review uk cialis pills boards buy online cialis 5mg
buy cialis us pharmacy
چهارشنبه 7 آذر 1397 10:36 ب.ظ

Great content, Thank you!
are there generic cialis viagra vs cialis generic cialis 20mg uk cialis authentique suisse cialis sale online we choice free trial of cialis cialis manufacturer coupon price cialis wal mart pharmacy prix cialis once a da we like it safe cheap cialis
Cialis generic
چهارشنبه 7 آذر 1397 10:39 ق.ظ

Really quite a lot of helpful knowledge.
generic low dose cialis buy cialis online legal cialis 100mg suppliers generic low dose cialis cialis tadalafil cialis canada tadalafil canadian drugs generic cialis does cialis cause gout cialis 20 mg best price
Online cialis
دوشنبه 9 مهر 1397 04:24 ب.ظ

Kudos! Very good stuff!
cialis vs viagra side effects of cialis tadalafil compare prices cialis uk compare prices cialis uk cheap cialis tesco price cialis acheter du cialis a geneve american pharmacy cialis cialis for bph
candida viagra
یکشنبه 1 مهر 1397 02:41 ب.ظ

Cheers, A lot of forum posts.

trust pharmacy canadian canadian pharmacy viagra brand online pharmacies of canada canadian discount pharmacies in canada pharmacy canada best canada online pharmacies buy vistagra online safe buy vistagra usa canadian online pharmacies rated canadian online pharmacies
cialisvi.com
دوشنبه 12 شهریور 1397 03:15 ب.ظ

You've made your point.
cialis 05 comprar cialis 10 espa241a i recommend cialis generico cialis kaufen bankberweisung cialis prices in england dose size of cialis generico cialis mexico cialis prices cialis australian price generic cialis 20mg uk
viagraessale.com
یکشنبه 11 شهریور 1397 10:23 ب.ظ

You said it perfectly..
are there generic cialis canada discount drugs cialis enter site 20 mg cialis cost cialis generico milano prezzo di cialis in bulgaria buy name brand cialis on line cialis flussig link for you cialis price generic cialis 20mg uk tadalafil 5mg
http://viabiovit.com/what-dosage-of-viagra-should-i-take.html
سه شنبه 23 مرداد 1397 09:35 ق.ظ

You said it terrifically!
generic viagra order buy viagra online viagra buy usa cheap viagra pharmacy viagra tablets online safest place to buy viagra online buyviagra cheap sildenafil uk buy generic viagra online safely viagra no prescription
kawanboni.com/cialis-20-mg-tab-lilly.html
سه شنبه 23 مرداد 1397 01:08 ق.ظ

Helpful info. Regards.
cialis daily reviews cialis kaufen wo achat cialis en suisse we choice cialis uk cialis for bph cialis australian price cialis online nederland cialis en 24 hora cialis en mexico precio cialis prezzo al pubblico
Tadalafil 5mg
پنجشنبه 6 اردیبهشت 1397 03:40 ق.ظ

Many thanks! An abundance of knowledge!

best buy viagra buy cheap viagra online next day delivery buying generic viagra online viagra no prescription buy sildenafil online uk uk online viagra honest place to buy viagra buy viagra online usa buy viagra usa can i buy viagra without prescription
Buy cialis
جمعه 3 فروردین 1397 06:20 ق.ظ

Appreciate it. Lots of forum posts.

online cialis cialis tablets australia cost of cialis per pill cialis prices cialis daily new zealand cialis pills in singapore dosagem ideal cialis walgreens price for cialis cialis 20mg preis cf when can i take another cialis
lol riot points code free
یکشنبه 6 اسفند 1396 07:01 ق.ظ
وب سایت جالب اطلاعات مفید زیادی اینجا است. من
من آن را به برخی از pals فرستاده است که علاوه بر به اشتراک گذاری در خوشمزه است.
و البته، تشکر از زحمت شما!
Valeria
پنجشنبه 16 آذر 1396 11:00 ب.ظ
I've been browsing online more than three hours today,
yet I never found any interesting article like yours.

It is pretty worth enough for me. Personally,
if all web owners and bloggers made good content as
you did, the net will be a lot more useful than ever before.
http://foregoingdrudge87.soup.io
شنبه 14 مرداد 1396 09:19 ب.ظ
You ought to take part in a contest for one of the
best blogs on the net. I am going to recommend this web site!
Foot Issues
شنبه 14 مرداد 1396 03:54 ب.ظ
Hello! I'm at work browsing your blog from my new apple iphone!
Just wanted to say I love reading through your blog and look forward to all your
posts! Keep up the great work!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30